![kadr z filmu](https://kino.bochnia.pl/wp-content/uploads/2023/04/z3-1-811x372.jpg)
DKF: Klasyka mniej oczywista – „Źródło” Ingmara Bergmana
18 maja, 2023, 19:00
DKF „Maciste” zaprasza 18 maja na retrospektywny seans filmu „Źródło” – w reżyserii jednego z najwybitniejszych twórców filmowych – Ingmara Bergmana. Obraz ten w 1961 roku zdobył Oscara dla najlepszego filmu obcojęzycznego oraz Złotego Globa i uznawany jest za jedno z arcydzieł reżysera. Film w wersji po rekonstrukcji cyfrowej. Początek o godz. 19.00. Prelekcję przeprowadzi Maciej Gil.
Punktem wyjścia dla Bergmana była średniowieczna ballada. Akcja rozgrywa się w XIV wieku. Główna bohaterka, Karin, córka zamożnego właściciela ziemskiego, idzie razem ze swoją służką do kościoła. W pewnym momencie towarzyszka odłącza się od bohaterki, a na drodze pojawiają się nieznajomi…
“(…) Surowe w wyrazie – niczym romańska świątynia – Źródło w minimalnym stopniu przypominało Siódmą pieczęć z jej wybujałą inscenizacją i literacką retoryką oraz dość umowną rekonstrukcją wizji średniowiecza, która miała być jedynie dekoracją dla współczesnego moralitetu. Scenariusz Źródła napisała Ulla Isaksson na kanwie trzynastowiecznej ballady Córka Töre z Wänge, która zafascynowała reżysera jeszcze w okresie studiów (…) W historii okrutnego gwałtu dokonanego na niewinnej dziewczynie i krwawej zemsty jej ojca pociągał go obraz średniowiecza jako „złotego wieku” wiary religijnej wraz z jej ufnością w boską Opatrzność i rozstrzygającą moc prostych kategorii moralnych. Po Twarzy, w której fabrykowane przez Voglera fałszywe cuda były metaforycznym świadectwem postępującego sceptycyzmu artysty wobec absolutu, Źródło, z jego niekwestionowanym i naocznym objawieniem Boga w finale (…), sprawiało wrażenie rozpaczliwej próby powrotu syna marnotrawnego do bezpiecznego świata pojęć wyniesionych z domu rodzinnego. (…)
Bergman nie podjął się jednak napisania scenariusza, ponieważ obawiał się zniekształcenia pierwotnej fabularnej konstrukcji ballady osobistymi ingrediencjami. Isaksson z powierzonego jej zadania wywiązała się wzorowo, wysnuwając z trzydziestu trzech zwrotek pierwowzoru pełną wizję archaicznego świata rozdartego pomiędzy chrześcijaństwem a pogaństwem, kształtowanego przez antynomie światła i ciemności, łaski i grzechu, piękna i szpetoty.
W gotowym filmie łatwo dostrzec te jego elementy, które musiały pobudzić autorską wyobraźnię Bergmana. Temat Źródła stwarzał atrakcyjną okazję do kolejnej eksploracji zbrodniczych instynktów drzemiących w ludzkiej naturze. Film opiera się na dwóch filarach dramaturgicznych, dwóch niezwykle brutalnych scenach, które reżyser inscenizuje z wyraźnym namaszczeniem, by nie rzec – upodobaniem, a mianowicie gwałtu i zemsty. Statyczna kamera Svena Nykvista z beznamiętną precyzją i skupieniem przygląda się scenie zgwałcenia Karin, stwarzając efekt trudnego do zniesienia dramatyzmu. Nastrój podobnej, niemal sadystycznej kontemplacji towarzyszy krwawemu, dokonanemu jakby w złowieszczym majestacie biblijnej sentencji („Mojać jest pomsta, a ja oddam”), wyrównaniu rachunków ojca Karin z jej gwałcicielami i mordercami. Rycerz Töre, grany w hieratycznym stylu przez Maxa von Sydowa, najpierw daje upust morderczej pasji w rytualnym akcie straszliwego odwetu według starotestamentowej zasady „oko za oko, ząb za ząb”, nie oszczędzając nawet małego chłopca, a dopiero potem przezywa chwilę skruchy, która każe mu paść na kolana i błagać Boga o przebaczenie. (…)”
/Tadeusz Szczepański – ZWIERCIADŁO BERGMANA, słowo/obraz/terytoria, Gdańsk 1999/
ŹRÓDŁO (1960)
Kino Regis, ul. Regis 1
Bilety: 10 zł, 5 zł dla członków DKF-u
Organizatorzy: DKF „Maciste”, kino Regis, Miejski Dom Kultury
![](https://kino.bochnia.pl/wp-content/uploads/2021/06/PISF_log1pol_neg.png)
Działalność “DKF Maciste” współfinansuje Polski Instytut Sztuki Filmowej.